Kiedy większość turystów opuszcza Sardynię wraz z ostatnim sierpniowym promem, góry Supramonte zaczynają oddychać. Gola Su Gorropu, jeden z najgłębszych kanionów w Europie, zamienia się wtedy z turystycznej atrakcji w surowy, majestatyczny spektakl natury. Mgły osiadające na szczytach, zapach dzikiego rozmarynu i cisza, którą przerywa jedynie krzyk orła przedniego – to realia, których nie doświadczysz w lipcowym upale.
Zobacz nasz vlog z Sardynii ⬇️
Jeśli szukasz autentycznych doznań, to właśnie jesień jest jedynym słusznym momentem na tę wyprawę. Dowiesz się stąd, jak zaplanować trekking, by uniknąć tłumów, którą trasę wybrać (od spokojnego spaceru po prawdziwy wycisk dla nóg) oraz dlaczego Sardynia i góry Supramonte to atrakcje, które najlepiej smakują, gdy termometr pokazuje nieco mniej kresek. Trekking na Sardynii po sezonie to nie tylko oszczędność pieniędzy, ale przede wszystkim luksus posiadania przestrzeni tylko dla siebie.
Gola Su Gorropu – anatomia kanionu
Wyobraź sobie pionowe, wapienne ściany, które strzelają w górę na wysokość 500 metrów. W najwęższych miejscach kanion ma zaledwie 4–5 metrów szerokości, co sprawia, że czujesz się tam jak mrówka w gigantycznym labiryncie. Gola Su Gorropu to dzieło tysięcy lat erozji rzecznej rzeki Rio Flumineddu, która wyrzeźbiła w skałach Supramonte koryto przypominające krajobrazy z amerykańskiego Utah – stąd przydomek „europejski Grand Canyon”.
Największą zaletą wyprawy po sezonie jest dostępność dna kanionu. Latem temperatury wewnątrz potrafią być mordercze, a zimą Rio Flumineddu często zamienia się w rwący potok, odcinając dostęp do wąwozu. Okres od połowy marca do maja oraz od września do listopada to „złoty bilet”. Wtedy rzeka zazwyczaj wysycha (z wyjątkiem kilku głębokich oczek wodnych), co pozwala na bezpieczną eksplorację wnętrza.
System sektorów wewnątrz kanionu
Wnętrze Gola Su Gorropu nie jest jednolite. Zarządcy wprowadzili genialny w swojej prostocie podział na sektory kolorystyczne, który pozwala ocenić kanion Gorropu i poziom trudności poszczególnych etapów:
- Sektor Zielony: Najłatwiejszy i dostępny dla każdego o przeciętnej sprawności. To tutaj zrobisz najbardziej spektakularne zdjęcia pionowych ścian bez konieczności używania rąk do wspinaczki.
- Sektor Żółty: Tu zaczyna się prawdziwa zabawa. Trasa prowadzi przez gigantyczne, wygładzone przez wodę głazy wielkości samochodów osobowych. Wymaga to już sporej koordynacji, dobrych butów i często pomagania sobie rękami (tzw. scrambling).
- Sektor Czerwony: To już królestwo profesjonalistów. Wstęp bez certyfikowanego przewodnika i specjalistycznego sprzętu wspinaczkowego jest surowo zabroniony i skrajnie niebezpieczny.
Bilet wstępu do kanionu kosztuje 5 € (ulgowy 3,5 €). Oficjalne godziny otwarcia to zazwyczaj 10:30–17:00. Ciekawostką jest fakt, że po godzinie 17:00 lub 19:00 (zależnie od miesiąca) obsługa często opuszcza punkt kontrolny. Wejście staje się darmowe, ale wiąże się to z dużą odpowiedzialnością – jesteś tam sam, bez zasięgu i bez wsparcia, dlatego warto zadbać o zapas czasu przed zachodem słońca. Rio Flumineddu i wąwóz, którego zwiedzanie zajmuje wewnątrz około 1-2 godzin, potrafią być zdradliwe po zmroku.
Trzy drogi do celu: wybierz swój wariant
Do bram kanionu nie prowadzi żadna asfaltowa droga. To, jak bardzo się zmęczysz, zależy wyłącznie od wybranego punktu startowego.
Trekking z przełęczy Genna Silana
To najbardziej malowniczy i klasyczny sposób, by dostać się do Gola Su Gorropu. Jeśli kochasz szerokie panoramy i chcesz poczuć prawdziwy klimat Supramonte, to trasa dla Ciebie.
Startujesz na przełęczy (Passo) Genna Silana, przy drodze krajowej SS125, tuż obok charakterystycznego czerwonego domku, który służy jako punkt informacyjny. Sam parking przy hotelu jest bezpłatny. Trekking z przełęczy Genna Silana to około 4 km marszu w dół. Zejście zajmuje wprawnym piechurom około 1,5 godziny, ale prawdziwe wyzwanie czeka w drodze powrotnej – do pokonania jest 700 metrów przewyższenia, co zajmuje średnio 2-2,5 godziny palącego wysiłku dla ud. Po drodze miniesz autentyczne cuiles – stare szałasy pasterskie, które przypominają o surowym życiu sardyńskich górali.
Opcja Jeep 4×4 (z Bazy Gorropu)
Dla tych, którzy cenią czas lub mają ograniczone możliwości fizyczne, idealnym rozwiązaniem jest jeep 4×4 do Su Gorropu, którego cena oscyluje w granicach 20–30 € za osobę. Baza Gorropu znajduje się również przy trasie SS125, bliżej miejscowości Dorgali.
Jeep dowozi Cię do punktu, z którego zostaje jedynie 2,8 km lekkiego, poziomowego marszu do wejścia do kanionu. Wiele osób decyduje się na wariant hybrydowy: zejście pieszo z Genna Silana i powrót jeepem (wymaga to wcześniejszej rezerwacji transferu), co pozwala oszczędzić kolana i cieszyć się widokami bez morderczego podejścia pod górę. Jeśli zastanawiasz się, jak dojechać do kanionu Su Gorropu, to właśnie baza 4×4 jest najwygodniejszym punktem logistycznym.
Dolina Oddoene
Wariant dla poszukiwaczy dzikości. Ta trasa prowadzi od strony miejscowości Dorgali przez dolinę Oddoene i źródło rzeki. Jest dłuższa i mniej popularna niż ta z Genna Silana, ale prowadzi przez stary las i daje szansę na zobaczenie kanionu z innej perspektywy. To tu poczujesz, co oznacza prawdziwa izolacja Supramonte.
Logistyka i przetrwanie poza sezonem
Góry na Sardynii nie wybaczają błędów. Mimo że kanion jest popularny, to nadal teren bardzo izolowany.
Woda: To najważniejszy punkt. Choć jesienią nie ma już upałów, wysiłek fizyczny robi swoje. Nie musisz jednak dźwigać 5-litrowego kanistra. Przy samym wejściu do kanionu, ze szczelin w skałach, wypływa lodowata, czysta woda zdatna do picia (używana przez lokalnych przewodników). Możesz tam uzupełnić zapasy przed wejściem w sektory głazów. Uwaga: zimą rzeka może być zanieczyszczona osadami, wtedy lepiej polegać na własnych zapasach.
Bezpieczeństwo: Wewnątrz kanionu telefon komórkowy staje się jedynie aparatem fotograficznym – brak tam jakiegokolwiek zasięgu. Jeśli planujesz eksplorację sektora żółtego, upewnij się, że masz buty z twardą, przyczepną podeszwą. Wyślizgane wapienie bywają zdradliwe nawet wtedy, gdy są suche. Pamiętaj też, że muflony i dzikie świnie to tu normalny widok, podobnie jak sępy płowe czy orły krążące wysoko nad szczeliną. Gola Su Gorropu i trekking w tym miejscu to spotkanie z naturą na jej zasadach.
Jak dojechać i co wiedzieć
Logistyka wyprawy do Su Gorropu nie jest skomplikowana, o ile masz własny środek transportu. Samochód to podstawa eksploracji tej części Sardynii.
- Dojazd: Trzymaj się malowniczej drogi SS125 (Orientale Sarda). Z Orosei dojazd zajmie Ci około 45 minut, a z Dorgali zaledwie pół godziny. Sama trasa jest jedną z najpiękniejszych w Europie – mnóstwo tu ostrych zakrętów i tarasów widokowych.
- Kiedy jechać: Październik to absolutny sweet spot. Temperatura w ciągu dnia oscyluje wokół 20-22°C, co jest idealne do wysiłku, podczas gdy woda w morzu (po trekkingu!) wciąż nadaje się do kąpieli.
- Koszty: Bilet wstępu to koszt 5 €. Jeep (jeśli się zdecydujesz) to wydatek rzędu 25 €. Po powrocie warto zajrzeć do lokalnej agroturystyki w okolicach Dorgali – tradycyjna kolacja z winem Cannonau i pieczonym prosiakiem (porceddu) kosztuje około 35-40 € i jest najlepszą nagrodą za trud wędrówki.
- Czas: Zarezerwuj minimum 6-7 godzin na całą akcję, wliczając dojazd i spokojne kontemplowanie wnętrza wąwozu.
Podsumowanie
Su Gorropu to najlepszy dowód na to, że Sardynia to nie tylko turkusowa woda i biały piasek Costa Smeralda. To wyspa o dwóch twarzach, a ta górska, surowa i nieprzystępna, potrafi zostać w pamięci znacznie dłużej niż kolejna plaża. Trekking przez serce Supramonte uczy pokory wobec potęgi natury i pozwala oderwać się od cyfrowego szumu.
A Ty? Wolisz spędzać wakacje na brzegu morza, czy ciągnie Cię w stronę takich surowych szczelin w ziemi? Daj znać w komentarzach, czy odważyłbyś się na powrót pieszo z Genna Silana, czy jednak postawiłbyś na pomoc Jeepa!
Dodaj komentarz